Serbest meslek makbuzunda gelir vergisi stopajı oranı nedir?

Gelir Vergisi Kanunu m.94 uyarınca serbest meslek erbabına yapılan ödemeler üzerinden %20 oranında gelir vergisi tevkifatı (stopaj) yapılır. Stopaj, KDV hariç brüt hizmet bedeli üzerinden hesaplanır ve ödemeyi yapan tarafça vergi dairesine yatırılır.

KDV tevkifatı serbest meslek makbuzunda nasıl uygulanır?

KDV tevkifatında, hesaplanan KDV'nin belirli bir oranı (örneğin 9/10, 7/10, 5/10) alıcı tarafından sorumlu sıfatıyla doğrudan vergi dairesine ödenir; kalan kısım makbuzu düzenleyene ödenir. Uygulanacak oran, hizmetin türüne ve KDV Genel Uygulama Tebliği'ne göre belirlenir.

Serbest meslek makbuzu düzenleme zorunluluğu hangi tutardan itibaren başlar?

Serbest meslek erbabı, tahsil ettiği her tutar için makbuz düzenlemek zorundadır. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu m.232 kapsamındaki belge düzenleme haddi 2026 yılı için KDV dahil 12.000 TL olarak belirlenmiştir.

Serbest Meslek Makbuzu

SMM Hesaplama

KDV, KDV tevkifatı ve %20 gelir vergisi stopajı dahil; brüt, net, makbuz tutarı ve elinize geçen tek formda.

Adım 1

Tutar

₺

Aşağıda hangi tutarı bildiğinizi seçin; gerisini araç hesaplar.

Adım 2

Hangi tutarı biliyorsunuz?

Adım 3

KDV

KDV Oranı

KDV Tevkifat Oranı

213 sayılı VUK m.232 uyarınca serbest meslek makbuzu düzenleme haddi 2026 için KDV dahil 12.000 TL'dir.

Adım 4

Gelir Vergisi Stopajı (%20)

GVK m.94 gereği serbest meslek ödemelerinde %20 stopaj, ödemeyi yapan tarafça kesilir. Nihai tüketiciye (vergi sorumlusu olmayan gerçek kişiye) kesilen makbuzlarda stopaj uygulanmaz.

Nasıl Hesaplanır

Serbest meslek makbuzu hesaplama mantığı

Serbest meslek erbabı (arabulucu, avukat, doktor, mali müşavir, mühendis, danışman ve benzeri), mesleki faaliyeti karşılığında tahsil ettiği bedel için serbest meslek makbuzu düzenler. Makbuz üzerinde hizmet bedeli (brüt/matrah), hesaplanan KDV, varsa KDV tevkifatı ve ödemeyi yapan vergi sorumlusu tarafından kesilen %20 gelir vergisi stopajı yer alır. Bu araç, dört farklı başlangıç noktasından (brüt KDV dahil/hariç, net tahsil edilen, net matrah) hareketle tüm kalemleri ve elinize geçecek nihai tutarı hesaplar.

1) Hizmet bedeli (matrah) ve KDV

KDV, hizmet bedeli (matrah) üzerinden hesaplanır. Serbest meslek hizmetlerinde genel oran %20'dir; bazı hizmet türleri için %10 uygulanır. Makbuzun toplam tutarı (makbuz tutarı), matrah ile KDV'nin toplamıdır.

2) KDV tevkifatı (sorumlu sıfatıyla ödeme)

Belirli durumlarda hesaplanan KDV'nin tamamı makbuzu düzenleyene ödenmez; bir kısmı alıcı tarafından sorumlu sıfatıyla doğrudan vergi dairesine yatırılır. Bu kısma KDV tevkifatı denir ve 2/10, 3/10, 5/10, 7/10, 9/10 gibi oranlarla uygulanır. Tevkifata tabi tutar, hesaplanan KDV ile tevkifat oranının çarpımıdır.

3) Gelir vergisi stopajı (%20)

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu m.94 uyarınca, serbest meslek erbabına ödeme yapan vergi sorumluları (tüzel kişiler, vergi mükellefi gerçek kişiler), KDV hariç brüt bedel üzerinden %20 oranında gelir vergisi tevkifatı yapar ve bunu vergi dairesine yatırır. Ödeme nihai tüketici konumundaki bir gerçek kişiden tahsil ediliyorsa stopaj uygulanmaz.

4) Elinize geçen tutar

Elinize geçen tutar; makbuz tutarından KDV tevkifatı ve gelir vergisi stopajı düşüldükten sonra kalan nakittir. "Gerçek kazancınız" ise KDV hariç hizmet bedelinden yalnızca gelir vergisi stopajı düşülmüş, mesleki kazancınızı yansıtan tutardır (KDV sizin geliriniz değildir; devlete aktarılır).

Düzenleme zorunluluğu ve belge haddi

Serbest meslek erbabı, tahsil ettiği her bedel için makbuz düzenlemekle yükümlüdür. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu m.232 kapsamındaki belge düzenleme haddi 2026 yılı için KDV dahil 12.000 TL'dir.

Sıkça Sorulan Sorular

SMM hesaplama hakkında

Gelir vergisi stopajı neyin üzerinden hesaplanır?

Stopaj, KDV hariç brüt hizmet bedeli (matrah) üzerinden %20 oranında hesaplanır. KDV tutarı stopaj matrahına dahil edilmez.

Tevkifatlı ve tevkifatsız makbuz arasındaki fark nedir?

Tevkifatsız makbuzda hesaplanan KDV'nin tamamı makbuzu düzenleyene ödenir. Tevkifatlı makbuzda KDV'nin belirlenen oranı (örn. 9/10) alıcı tarafından doğrudan vergi dairesine yatırılır; bu kısım makbuzu kesene nakit olarak gelmez.

Arabulucu ücretinde stopaj ve KDV nasıl uygulanır?

Arabuluculuk faaliyeti serbest meslek kazancıdır. Ücreti ödeyen taraf vergi sorumlusu (tüzel kişi veya mükellef gerçek kişi) ise %20 gelir vergisi stopajı kesilir; gerçek kişi nihai tüketiciden tahsilde stopaj uygulanmaz. KDV her durumda hesaplanır. Arabuluculuk ücretinin tarifeye göre belirlenmesi için Ücret Hesaplama aracını kullanabilirsiniz.